Lama's in de polder (Aartswoud)

Aartswoud heeft voor archeologen een magische naam doordat er 4500 jaar oude nederzettingen zijn gevonden. In het nu wandel je over de West-Friese Omringdijk, het Blote Bienenpad en passeer je eeuwenoude kleiputten.

Tekst en foto’s Joop Duijs

IMG_1203.jpg

Vanaf de Westfriese Omringdijk heb je een geweldig uitzicht op de polders waar graan, suikerbieten en aardappelen worden verbouwd.

Nederland is vol, hoor je mensen vaak klagen. In Amsterdam misschien, maar als je het Noordzeekanaal bent gepasseerd en je rijdt richting de Afsluitdijk, zie je links en rechts alleen maar groen polderland. Wij sloegen af bij Medemblik en begonnen bij voetbalvereniging AGSV aan een mooi ommetje Aartswoud. Aartswoud is voor archeologen een haast magische naam omdat men er nederzettingen van zo’n 4500 jaar geleden heeft gevonden. In uitstekende staat ook nog omdat hier in de middeleeuwen de Westfriese Omringrijk is aangelegd, die zorgde dat de zee het oude land niet meer kon wegspoelen. 4500 jaar geleden kwam de rivier de Vecht hier nog via een stelsel van meren langs, om bij Bergen in zee te stromen. Op de hoge oevers vestigden zich mensen die leefden van visvangst en jacht op vogels. Bij opgravingen in de akkers en weilanden zijn allerlei voorwerpen uit die tijd gevonden zoals kralen en aardewerk die dat bewijzen.

Tot in de middeleeuwen lag Aartswoud nog aan het open water van de Zuiderzee. Er woonden hier veel walvisvaarders, maar nadat de Westfriese Omringrijk was aangelegd, ontstond het dorp zoals het er nu zo ongeveer nog steeds uitziet. Met veel agrarische activiteit, alhoewel het aantal boerderijen dat inmiddels als woning dient gestaag groeit.

IMG_1197.jpg

Bij het Rundveemuseum is niet alleen alles te zien over het boerenbedrijf, er worden ook bedreigde, oude Hollandse rundveerassen gefokt.

Boeren hebben steeds meer nevenactiviteiten om het hoofd boven water te houden. Tegenover ons vertrekpunt zien we bijvoorbeeld de uit 1868 daterende Manuelhoeve waar Karin en Arjen Bossen niet alleen een schapenfokkerij drijven, maar waar je ook kunt kamperen en boerengolf spelen. Even verder het Rundveemuseum waar bedreigde oude Hollandse rundveerassen als blaerkoppen, baggerbonten en lakenvelders worden gefokt. De aldus verkregen veestapel wordt onderhouden door mensen met een verstandelijke beperking.

Maar niet alleen steeds meer boeren stoppen, ook het geloof verdwijnt uit steeds meer dorpen. In de uit 1884 daterende Nederlands Hervormde Kerk wordt al sinds 1998 niet meer gekerkt. Het gebouw wordt nu beheerd door een stichting die er onder andere jazzconcerten organiseert. Grote namen als Rita Reys, Hans Dulfer, Mathilde Santing, John Engels, Nico

IMG_1201.jpg

Onderweg komen we deze waarschuwing tegen. Gelukkig was de ram even niet aanwezig..

Dijkshoorn en Louis van Dijk maakten er al hun opwachting. De karakteristieke vierkante, stompe toren zou in de tijd dat Aartswoud nog aan zee lag ook als vuurtoren hebben gefungeerd omdat de kust hier als zeer gevaarlijk bekend stond. Maar er waren ook wel eens minder nobele motieven om de vuurtoren te ontsteken: zo werden ook schepen gelokt in de hoop dat ze zouden stranden en de bevolking kon profiteren van wat er vervolgens aanspoelde. Tegenover de kerk een eeuwenoude kroeg, De Stompe Toren, net als de kerk inmiddels niet meer in functie. Wel nog steeds in gebruik bij de biljartclub, de toneelvereniging, de ijsclub en vrouwenvereniging.

Als we het dorp uit wandelen worden we bij het betreden van een grasdijkje gewaarschuwd voor een agressieve ram. Het beestje is gelukkig in geen velden of wegen te bekennen. Links niet alleen de Weelpolder, een beschermd weidevogelreservaat, maar ook lange rijen windmolens. Wij gaan de Westfriese Omringdijk op vanwaar we een mooi uitzicht hebben over de weidse akkers vol graan, aardappels en suikerbieten. Halverwege zien we de Westuit No. 7, een uit 1585 daterende watermolen. Eens werd deze polder, De Vier Noorder Koggen, door 24 van zulke molens bemalen, maar na de bouw van een stoomgemaal bij Medemblik werden de molens overbodig en is alleen de Westuit nog over. Even verder een vreemd beeld in het verder zo Hollandse landschap: lama’s. De beesten lijken er gelukkig geen enkel probleem mee te hebben.

Om eventuele zwakke plekken in de dijk te repareren gebruikte men klei. Daar waar de klei werd afgegraven ontstonden zgn. kleiputten die volliepen met regenwater. In het riet van de meertjes broeden o.a. de roerdomp en de bruine kiekendief, een roofvogel die we spotten boven de polder op zoek naar een prooi.

IMG_1217.jpg

Onderweg even genieten van een stukje jeugdsentiment....

Bij het naderen van Lambertschaag worden we gepasseerd door een lange rij brommerrijders. Bij de uitspanning Het Wagenwiel steekt de groep, die vooral uit Kreidler- en Zundapp-rijders bestaat, even op en dat geeft ons de gelegenheid even weg te dromen bij het zien van zoveel jeugdsentiment. Als we verdergaan, sturen de rode pijlen van het wandelnetwerk Noord-Holland ons weer de polder in. We gaan over ’t Blote Bienenpad en komen al snel bij de Kolk van Dussen, een 40 hectare groot gebied dat is ingericht voor natuurontwikkeling en waterberging. Het gebied is zo’n 70 centimeter afgegraven en er zijn inmiddels natuurvriendelijke oevers aangelegd. Het gebied is een steeds belangrijkere groene schakel tussen het Zwanenwater aan de kust en het IJsselmeer. Men hoopt zelfs stiekem dat de otter hier weer terugkeert.

IMG_1211.jpg

Vanaf de uitkijktoren langs het Blote Bienenpad heeft een prachtig uitzicht over de Kolk van Dussen.

Langs het pad, waarvan druk gebruik wordt gemaakt door fietsers, liggen weilanden die zo worden beheerd dat er weer pinksterbloemen en boterbloemen kunnen groeien. Ook scholeksters, kieviten, tureluurs en kluten wonen in steeds grotere getalen in het gebied omdat het waterpeil met zo’n 30 centimeter is verhoogd. Vanaf de uitkijktoren die hier is gebouwd kunt u prachtig over het gebied wegkijken.

Het door het landschap kronkelende Blote Bienenpad leidt ons weer terug naar Aartswoud, waar u van mei tot oktober kunt genieten van koffie, thee en ijs in de gelijknamige Theetuin.

IMG_1208.jpg

De Kolk van Dussen is ook een heerlijk gebied om er op uit te trekken met de kano.

Weer terug bij het vertrekpunt nemen we even een kijkje bij de in de vierde klasse spelende voetbalclub AGSV. In het gezellige kantinetje mopperen de leden over de indeling door de KNVB bij clubs uit vooral het noorden van onze provincie. “Daardoor zijn we bijna alle derby’s kwijt”.

Als er al sprake is van een Nederlandse identiteit dan hoort klagen zeker bij onze volksaard.

IMG_1195.jpg

Het begin- en eindpunt aan de Schoolstraat 32 in Aartswoud.

De rode route vanaf startpunt Aartswoud (11,7 km)

Honden verboden. 35% onverhard.

Start en finish Schoolstraat 32, Aartswoud, waar u kunt parkeren. U start bij 47, volgt de rode route naar rechts – 48 – 49 – 52 – 51 – 50 – 48 – 47.

Horeca bij Het Wagenwiel in Lambertschaag en van mei t/m september bij Theetuin Aartswoud.

  • Om deze route in de app te zetten: scan vanuit de app de QR code of voer het routenummer 101280 in.
  • 11.77 km

Route PDF

Download PDF

Van & Naar
Startpunt Aartswoud 

Toon aanrijroute
Scroll onderstaande tabel om meer te zien
VanNaarTrajectlengteMarkering(en)KenmerkenMeldingen

Startpunt Aartswoud

0.54 km
  • Geel
  • Rood
  • Blauw
  • Oranje
  • Honden aangelijnd toegestaan

0.27 km
  • Oranje
  • Rood
  • LAW
  • Streekpad
  • Honden aangelijnd toegestaan

0.74 km
  • Groen
  • Rood
  • Streekpad
  • Onverhard pad (deels)
  • Verboden voor honden

3.99 km
  • Rood
  • Onverhard pad (deels)
  • Verboden voor honden

Startpunt Lambertschaag

0.04 km
  • Rood
  • LAW
  • Honden aangelijnd toegestaan

Startpunt Lambertschaag

0.15 km
  • Groen
  • Rood
  • LAW
  • Honden aangelijnd toegestaan

3.1 km
  • Groen
  • Rood
  • LAW
  • Streekpad
  • Honden aangelijnd toegestaan

2.42 km
  • Blauw
  • Geel
  • Rood
  • LAW
  • Streekpad
  • Honden aangelijnd toegestaan

Startpunt Aartswoud

0.54 km
  • Geel
  • Rood
  • Blauw
  • Oranje
  • Honden aangelijnd toegestaan