Staal, strand en schaken (Wijk aan Zee)

Je wandelt over het strand, de duinen en het Noord-Hollands Waterleidinggebied. Alhoewel de tegenstelling tussen de schone Noordzee-lucht en giftige Hoogovens-uitstoot erg groot kan zijn, een van de leukste ommetjes van het wandelnetwerk.

Tekst en foto’s Joop Duijs

Twee weken per jaar staat Wijk aan Zee in het middelpunt van de belangstelling. Al vanaf 1938 wordt er in januari namelijk het Tata Steel Chess Tournament (voorheen Hoogovens en Corus Schaaktoernooi) gespeeld. Tweeduizend amateur-, en 28 professionele schakers strijden met elkaar op de 64 velden en zorgen voor een unieke sfeer in de badplaats dat in de koude maanden normaal gesproken in diepe winterslaap verkeert. Grootmeesters als Anand, Kasparov, Karpov, Short, Timman, Kortsjnoj, Tal, Spasski, Euwe en Donner wonnen in het verleden het toernooi. Magnus Carlsen die dit jaar de 81e editie won, is met zijn zevende toernooizege recordwinnaar.

ommetje feb 2019 - tata steel // ommetje_feb_2019_001.jpg (18 K)ommetje feb 2019 - schaakspel // ommetje_feb_2019_002.jpg (31 K)

Tata Steel in al zijn 'glorie'...; Op het Julianaplein wordt niet alleen buiten geschaakt maar ook de winnaar gehuldigd.

In de weekends bezoeken duizenden het schaakfestijn, die bij het binnenrijden van Wijk aan Zee via grote bordkartonnen schaakstukken gelijk in de stemming worden gebracht. Het hele dorp is die twee weken in de ban van het schaken. Zo wordt er niet alleen in De Moriaan geschaakt, ook in de kroegen en op het Julianaplein kan worden gespeeld in een speciaal 'schaakdorp', waar ook de uiteindelijke winnaar wordt gehuldigd.

ommetje feb 2019 - hotel // ommetje_feb_2019_004.jpg (35 K)

De Zwaanstraat brengt je op het breedste strand van Nederland; Hotel with a view...

Prima aanleiding om langs te gaan in het dorp dat tot zo'n tweehonderd jaar geleden nog leefde van de visserij. Omdat Wijk aan Zee geen haven had en de steeds grotere schepen niet meer op het strand konden worden getrokken, moesten de bewoners zich gaan toeleggen op andere zaken om te overleven. Als we het Julianaplein zijn overgestoken en de uit 1420 stammende en vele aanslagen overlevende Dorpskerk zijn gepasseerd, wandelen we De Zwaanstraat in voor een van de leukste Ommetjes van het Noord-Hollands Wandelnetwerk. De straat is vol horecazaken met als bekendste en zeker oudste het Badhotel dat in 1881 werd geopend. Het was de aanzet tot de bedrijfstak waar het Wijk aan Zee nog steeds het meeste geld aan verdient: het toerisme. Het dorp heeft dan ook alles in huis voor een heerlijk stranddagje. De Zwaanstraat, waarover de badgasten zich aanvankelijk per koetsje naar zee lieten rijden, brengt ons op het breedste strand van Nederland. Daar passeren we het Strandhuis dat het hele jaar is geopend en slaan linksaf richting de Noordpier. Terwijl schepen de haven van IJmuiden uitvaren, zien we vliegtuigen juist ons land invliegen op weg naar Schiphol. Op zee scheren kitesurfers over de golven en boven de duinen zien we, in allerlei kleuren, de enorme rookwolken van Tata Steel. Het staalbedrijf bestond vorig jaar precies honderd jaar en een aantal bewoners heeft het inmiddels wel een beetje gehad met de staalfabrikant. Zo plaatsten ze een open brief door middel van een advertentie in De Volkskrant gericht aan premier Rutte. Hij wordt erop gewezen dat sinds 2015 regelmatig zwarte grafietstofregens neerdwarrelen, die zelfs vegen op de dekbedden, vensterbanken en aanrecht achterlaten. De bewoners die zich hebben verenigd in de Stichting IJmondig laken ook de lakse houding van de overheid. En het moet gezegd, je schrikt van wat hier allemaal de lucht in wordt gespuugd. Natuurlijk sponsort Tata Steel het schaaktoernooi en biedt duizenden werk, maar enig begrip voor de protesten is op zijn plaats. Maar natuurlijk zijn er ook mensen die juist weer boos zijn op de stichting. Zij vinden dat men een beetje minder moet roeptoeteren en wijzen erop dat al die negatieve publiciteit er juist voor zorgt dat toeristen wegblijven en hun boekingen annuleren. Tsja...

Toch is het echt surrealistisch hier te wandelen. Aan de ene kant de schone lucht van de zee en duinen, waar hooglanders de boel onderhouden, en anderzijds de smog van de zware industrie van de hoogovens. Eens was hier nog een camping, maar toen dat door de luchtvervuiling echt niet meer kon, kregen elf beeldhouwers uit elf verschillende landen opdracht dit landschap te transformeren tot een beeldenpark. Thema werd 'Een Zee van Staal'. Materiaal en werkruimte werden beschikbaar gesteld door Corus, de kunstenaars werden ondergebracht bij gastgezinnen in het dorp en toenmalig koningin Beatrix opende de openluchttentoonstelling op 20 mei 2009. Nadat we via het kunstwerk 'De Poort' van Rudi van de Wint het terrein hebben verlaten, beklimmen we het Paasduin waar vandaan we een geweldig uitzicht hebben over Wijk aan Zee, het hoogoventerrein en de haven van IJmuiden. Verderop passeren we bunkers die onderdeel waren van de door de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog aangelegde Atlantikwall. Vanaf hier moesten ze de haven van IJmuiden en de staalfabrieken beschermen tegen geallieerde aanvallen. Wijk aan Zee werd in 1942 daarom zelfs volledig geevacueerd. In de duinen, waar mijnenvelden en tankgrachten waren aangelegd, werd nog tot in de jaren zestig munitie gevonden en bunkers opgeblazen.

ommetje feb 2019 - white rhythm // ommetje_feb_2019_005.jpg (23 K)ommetje feb 2019 - wijk aan zee // ommetje_feb_2019_006.jpg (39 K)

White Rhythm, kunstwerk op 'Een Zee van Staal';Wijk aan Zee gezien vanaf het Paasduin.

Als we weer in Wijk aan Zee terug zijn, slaan we af richting het Noordhollands Duinreservaat, met 5300 hectare een van de grootste natuurgebieden van ons land. Het gebied strekt zich uit tot de Schoorlse Duinen en het is verplicht een duinkaart te kopen. We passeren kampeerterrein Aardenburg waar we nog lekker ouderwetse tenthuisjes zien staan en wandelen het gebied in via een klinkerweg. Als snel stuurt de route ons door een draaihek en lopen we over golvend duinterrein richting het enorme complex van revalidatiecentrum Heliomare. Mensen die door een ziekte of ongeluk niet meer zelfstandig kunnen wonen, worden hier geholpen terug te keren naar hun oude leven. Heliomare heeft zo'n 1600 medewerkers in dienst en bijna veertig locaties verspreid in Noord-Holland.

ommetje feb 2019 - welkom // ommetje_feb_2019_007.jpg (31 K)

De ironie wil dat Heliomare aanvankelijk werd gesticht voor tbc- lijders die hier in de schone lucht zouden kunnen genezen.

Gelukkig vond men een andere broodnodige bestemming voor het complex...


Culinaire Route (7 km)

30% onverhard, honden aangelijnd toegestaan. Horeca: op vele plaatsen in Wijk aan Zee en in het seizoen op het strand.

U start bij Zeecroft 13, Wijk aan Zee en wandelt van 40 naar 41-42-49-50-51-48-47-46-45-44-43-91-49-42-41-40.

Begin- en eindpunt in Wijk aan Zee.

ommetje feb 2019 - kaartje kopen // ommetje_feb_2019_008.jpg (41 K)ommetje feb 2019 - startpunt // ommetje_feb_2019_009.jpg (26 K)

Bij het betreden van het Noordhollands Duinreservaat wel even een kaartje kopen.

  • Om deze route in de app te zetten: scan vanuit de app de QR code of voer het routenummer 95976 in.
  • 6.95 km

Route PDF

Download PDF

Van & Naar
Startpunt Wijk aan Zee 

Toon aanrijroute
Scroll onderstaande tabel om meer te zien
VanNaarTrajectlengteMarkering(en)KenmerkenMeldingen

Startpunt Wijk aan Zee

0.14 km
  • Geel
  • Blauw
  • Paars
  • Oranje
  • LAW

    0.32 km
    • Geel
    • Blauw
    • Oranje

      0.15 km
      • Blauw
      • Oranje

        0.99 km
        • Blauw
        • Onverhard pad (deels)

        0.14 km
        • Blauw
        • Groen

          0.82 km
          • Blauw

            0.1 km
            • Blauw
            • Geel
            • Onverhard pad (deels)

            0.26 km
            • Paars
            • LAW
            • Onverhard pad (deels)

            0.66 km
            • Paars
            • Onverhard pad (deels)

            0.06 km
            • Grijs
            • LAW
            • Onverhard pad (deels)

            0.66 km
            • Paars

              0.48 km
              • Oranje
              • LAW

                1.55 km
                • Oranje
                • Onverhard pad (deels)

                0.15 km
                • Blauw
                • Oranje

                  0.32 km
                  • Geel
                  • Blauw
                  • Oranje

                    Startpunt Wijk aan Zee

                    0.14 km
                    • Geel
                    • Blauw
                    • Paars
                    • Oranje
                    • LAW