Wandelen door Monnickendam en Hemmeland

Delen
- E-mailadres
- twitter
- Facebook
- whatsapp
Publicatiedatum: 16 september 2026

Kijk voor meer wandelverhalen op: Westphilwandelt

Parkeerproblemen

Op mijn verjaardag nemen we een dagje vrij en rijden we richting Monnickendam voor een leuk Noord-Hollands rondje. Bij het parkeerterrein `t Bolwerk aangekomen blijkt de parkeerplaats deels afgesloten zijn vanaf 21 augustus. Ik pak mijn telefoon erbij om te kijken welke datum het is: “Oh ja ik ben jarig dus is het 1 september.”

Er zijn wel ander parkeerplekken in de buurt, maar daar mag je maar twee uur staan. Op de app van Wandelnetwerk Noord-Holland ontdekken we een andere gratis parkeerplaats bij het Hemmeland. De route gaat hier ook langs dus rijden we daarheen.

Laura op de dijk © Westphil Photography

- Op de Poeldijk.-

Langs de Waterlandse Zeedijk

We wandelen de parkeerplaats Hemmeland af via een pad rechts achterin en lopen langs restaurant atMirror een trappetje op. Daar komen we uit bij wandelkeuzepunt 80 en volgen de blauwe pijl de Waterlandse Zeedijk op.

klinkerpad langs het water © Westphil Photography
- Voetpad over de Waterlandse Zeedijk. -

De Waterlandse Zeedijk is de dijk die in de middeleeuwen werd aangelegd om de regio Waterland te beschermen tegen het water van de Zuiderzee. Tegenwoordig heet dit deel van het Markermeer de Gouwzee.

Het is niet ver langs de dijk, maar natuurlijk schieten we niks op want er is van alles te zien. Zoals meerkoeten op de Gouwzee, een meeuw op een paal, spiegelende huizen aan de overkant van de weg en de dijk zelf is ook fotogeniek. Halverwege staat een bankje en daar kun je genieten van het uitzicht over het water.

Laura zit op bankje en kijkt uit over uitzicht © Westphil Photography
- Natuurlijk moest Laura het bankje uitproberen. -

Langs De Poel

Bij wandelkeuzepunt 32 slaan we rechtsaf de Poeldijk op. We wandelden deze route ook in de lente van 2019. Toen zagen we heel veel lammetjes, maar nu zijn er alleen volwassen schapen.

We wandelen langs de Poel aan onze linkerhand en een sloot met huizen aan onze rechterhand. Ook hier zien we weer van alles. Aan de overkant zien we twee gemalen één oud en één nieuw. Vroeger stonden hier molens, dat zou een mooi gezicht zijn geweest.

groot gebouw aan het water © Westphil Photography
- Gemaal De Poel. -

We genieten enorm van de prachtig luchten, een weiland met koeien, ganzen en we ontdekken in de verte een dorpje. Ik denk eerst dat het Broek in Waterland is, maar het is Zuiderwoude.

ziuderwoude in de verte © Westphil Photography
- Een weiland met koeien en ganzen met in de verte Zuiderwoude. -

Aan het einde van de Poeldijk staat een huis, maar daar zie je niks van. Het huis is namelijk helemaal verstopt achter bomen en struiken. We zien er meerdere valkjes vliegen, die weggejaagd worden door een kraai en in de bosjes ontdekken we nog meer vogels. Af en toe horen we het gekrijs van een gaai, die zich op een gegeven moment ook laat zien. Wat een mooi plekje!

vliegend valkje © Westphil Photography
- Eén van de valkjes, die zich niet zo makkelijk laten wegjagen door een kraai. -

Na een hele tijd wandelen we een bruggetje over, maar niet zonder dat we een foto maken van het uitzicht vanaf het bruggetje. De wandeling is amper begonnen en nu al een kaartje vol foto’s.

sloot met lelies en huizen op achtergrond © Westphil Photography
- Uitzicht vanaf het bruggetje aan de linkerkant. -

boerensloot met bootjes © Westphil Photography
- Uitzicht van de rechterkant. In de verte zie je het gemaal. -

Door een woonwijk en langs het water

We wandelen een stukje door een woonwijk. Het is jammer dat hier geen historische pandjes staan, maar gewone woonhuizen. Wat wel erg leuk is, dat de route zoveel mogelijk langs het water loopt. We komen uit bij de Grote Brug, vanaf daar hebben we uitzicht op De Ooster Ee. Het lijkt me heerlijk om hier te wonen om vanuit je achtertuin zo in een bootje te stappen en via de aanlegsteiger direct het water op te kunnen.

slootje naast huizen met bootjes © Westphil Photography
- Vanaf de Grote Brug hebben we dit uitzicht. Ik zou daar best willen wonen. -

Na de brug slaan we gelijk linksaf om weer een stukje door de natuur langs het water te lopen. Ook hier hebben we weer uitzicht op Zuiderwoude. We genieten van het uitzicht en de vele treurwilgen die langs het pad staan.

woonwijk in de verte met water en groen © Westphil Photography
- Nog een keertje uitzicht op Zuiderwoude. -

Daarna komen we weer uit in de woonwijk, langs een pleintje met huizen die om het water liggen. Bij één van de huizen verkopen ze pompoenen. Wij maken er een foto van, want een pompoen meenemen tijdens onze wandeling is niet zo’n goed idee. Veel te zwaar. We hadden ook terug kunnen rijden, want er zijn hier parkeerplaatsen genoeg, alleen waren wij de pompoenen al lang weer vergeten aan het eindpunt van de route.

uitgestalde pompoenen © Westphil Photography
- Een vrolijk gezicht al die pompoenen. -

Er volgt weer een stuk langs het water waar eenden genieten van het zonnetje en er weer veel bootjes te bewonderen zijn. Verder komen we langs mooie tuinen en bloemenstroken, waar nog van alles in bloei staat. Zoals een prachtige hortensia en ook nog heel veel dahlia’s.

twee eenden in het water © Westphil Photography
- Deze eenden zaten op zo’n mooi plekje. -

roze hortensia © Westphil Photography
- Deze hortensia staat nog mooi in bloei. -

We zijn bijna bij het historische centrum

Natuurlijk komen we ook langs minder fraaie plekken, maar meestal wandelen we door parken en langs het water. In de verte zien we de toren van de Grote Kerk al. We zijn bijna bij het historische centrum.

We komen uit bij een leuke plek waar in het midden een soort eilandje ligt, bereikbaar via twee bruggetjes. Op het water drijven waterlelies en die moeten natuurlijk op de foto. Als er ook nog een bij een bezoek brengt aan de bloemen zijn we helemaal blij.

witte lelie © Westphil Photography
- Een waterlelie met een bij erbij. -

Het is fijn om niet te hoeven werken op dinsdag, maar het nadeel is dat er andere mensen wel aan het werk zijn. Er worden bomen gerooid en gras gemaaid. Dus we stoppen heel even onze oren dicht.

Laura staat op een brug © Westphil Photography
- Genieten van het uitzicht. -

Vanaf de bruggetjes wandelen we naar rechts. Er ontbreekt hier een pijl. We kijken even op de app van Wandelnetwerk Noord-Holland of we nog wel goed gaan. Thuis maken we gelijk een melding van de missende pijl via meldpuntroutes. Nu vervolgen we onze weg. Eerst komen we langs het gemeentehuis van Monnickendam en een sportschool. Je zou ook hier de route kunnen starten. Parkeerplaatsen genoeg!

Vanaf de Pierebaan lopen we onder de Bernhardlaan door. Even later komen we uit bij een speeltuin aan de rand van het historische Monnickendam.

Een rondje om de kerk

Natuurlijk staan wij al gelijk foto’s te maken van het eerste de beste monumentale gebouw dat we zien. Iemand spreekt ons aan en vertelt dat het straatje Bloemendaal het mooiste straatje van Monnickendam is. Daar gaat onze route helaas niet langs.

Nieuwsgierig als we zijn, lopen we toch een stukje door. Bij de brug werpen we een blik in het smalle straatje Bloemendaal. Omdat er druk wordt geladen en gelost, maken we geen foto en lopen we daarna braaf terug naar de route.

We wandelen over een pad onder de bomen door langs De Grote Kerk. Hoewel veel oude kerken meestal de spil vormen van een dorpskern, is de Grote Kerk van Monnickendam aan de rand van het historische centrum gebouwd.

De kerk domineert al eeuwenlang de skyline van het stadje. De bouw begon ruim zeshonderd jaar geleden en duurde meer dan tweehonderd jaar. De kerk werd gewijd aan Sint Nicolaas, de beschermheilige van schippers, wat herinnert aan de tijd dat Monnickendam een belangrijke havenstad was. Met zijn 55 meter hoge toren vormt het imposante gebouw nog altijd een herkenningspunt in het open Waterlandse landschap.

Wel de blauwe pijlen blijven volgen

We komen uit bij het parkeerterrein waar de wandeling officieel start. In plaats van de blauwe pijlen te volgen, lopen we als een kip zonder kop het stadje in. Al snel ontdekken we dat we niet rechtdoor over De Zarken hadden moeten lopen, maar rechtsaf de Kloosterstraat in. Er zit dus niets anders op dan terug te wandelen naar het juiste punt van de route.

begraafplaats met aan het einde een wit baarhuisje © Westphil Photography
- De begraafplaats met in het midden het mooie baarhuisje. -

Even later komen we langs de begraafplaats. Deze werd in 2008 opgeknapt, waarbij het baarhuisje werd gerestaureerd en de beplanting zoveel mogelijk hersteld werd met soorten die van oudsher in de regio voorkomen. Wij zijn vooral gecharmeerd van het fraaie baarhuisje. Natuurlijk maken we een paar foto's voordat we onze wandeling vervolgen.

We wandelen verder langs smalle straatjes, karakteristieke gevels en schilderachtige bruggetjes. Deze herinneren aan de periode dat Monnickendam een belangrijke havenstad was aan de Zuiderzee. De stad kreeg al in 1355 stadsrechten en groeide uit tot een welvarende handelsplaats.

Eeuwenoude gevelstenen

We wandelen langs straten met namen als het Weezenland, de Beestenmarkt en ’t Zand en maken vele omweggetjes. Soms zien we een prachtig geveltje of één van de vele gevelstenen die Monnickendam rijk is. Er zijn ongeveer 60 gevelstenen te vinden in de historische kern van de stad. Veel stenen zijn eeuwenoud. Daarnaast worden er dankzij lokale initiatieven en kunstenaars nog steeds nieuwe gevelstenen gehakt en geplaatst.

muurplaatje van schip op zee © Westphil Photography
- Een gevelbord "In de Hoop", dat te vinden is aan de Fluwelen Burgwal. -

Uiteindelijk komen we uit bij de Haven. Het prachtige Waaggebouw van Brasserie De Waegh staat tot onze ontsteltenis in de steigers. We proberen een foto te maken zodat de steigers niet te zien zijn, maar dat lukt hier niet. Later op de route lukt dit gelukkig wel.

Waterlandsmuseum de Speeltoren

Voor de brasserie moeten we rechtsaf slaan, maar wij wandelen een stukje rechtdoor naar de Speeltoren. Deze markante toren is het enige overblijfsel van het oude stadhuis. Tegenwoordig is er een museum in gevestigd dat echt de moeite waard is te bezoeken.

gracht met bootjes en huizen erachter © Westphil Photography
- Brasserie De Waegh met op de achtergrond De Speeltoren. -

De Speeltoren is vooral bijzonder vanwege het carillon dat zich in de toren bevindt. Hier hangt het oudste nog met de hand bespeelbare carillon ter wereld. De klokken dateren grotendeels uit het einde van de zestiende eeuw en hebben door hun ouderdom een heel eigen klank. In Monnickendam wordt dan ook met een knipoog gezegd dat hier het meest authentieke, maar ook het meest valse carillon van Europa te horen is.

De Haven van Monnickendam

Na een bezoek aan het museum wandelen we weer terug naar de haven. Er bevinden zich hier veel restaurantjes waar je heerlijk kunt lunchen.

Ook langs de oude haven liggen weer vele historische panden en overal zie je details die verwijzen naar het rijke verleden van de stad. Het is niet moeilijk voor te stellen hoe hier eeuwen geleden kooplieden, vissers en zeelieden af en aan liepen.

We wandelen richting De Lange Brug; een historische ophaalbrug die vermoedelijk dateert uit 1593. In de buurt van de brug nemen we even plaats op een bankje om over het water te staren. We kijken uit over het Monnickendammergat, dat uitkomt op de Gouwzee en het Markermeer.

De Palingroker

Na een tijdje wandelen we verder en komen langs het bronzen beeld van een palingroker, gemaakt door kunstenaar Rob Cerneus. Dit ambacht is bijna verdwenen uit Monnickendam, maar vroeger stond het stadje vol met palingrokerijen. Het roken en verhandelen van vis was een belangrijke beroepstak in Monnickendam. Dit gold niet voor het vangen van de vis, dat deden voornamelijk de inwoners van Volendam, Marken en Durgerdam. Met de komst van de Afsluitdijk kreeg de visserij het zwaar te verduren en verdwenen bijna alle rokerijen uit de stad, op twee na.

Over de Gooische Kaai wandelen we verder. Hier vanaf de kade lukt het gelukkig wel om een mooie foto te maken van Brasserie De Waegh met op de achtergrond De Speeltoren.

Het Hemmeland

Langs het Zuideinde lopen we de stad uit richting het Hemmeland. Normaal kun je daar langs de Waterlandse Zeedijk wandelen, maar daar wordt nu druk gebouwd. Steek de weg over en wandel naar links een stukje over het fietspad. Ter hoogte van de vluchtheuvels kun je weer veilig oversteken naar de Haringklok. Volg daar de blauwe pijlen het Hemmeland in.

Het Hemmeland is een verrassend stukje natuur aan de rand van Monnickendam. Dit recreatiegebied ligt buitendijks aan de Gouwzee en biedt een mooie combinatie van water, groen en weidse uitzichten. Ooit bestond het uit land dat bij storm regelmatig onder water liep, maar tegenwoordig is het een geliefde plek voor wandelaars, fietsers, watersporters en natuurliefhebbers.

Intussen is het weer omgeslagen en voelen we zelfs een paar druppels. Heb ik toch niet voor niets mijn paraplu meegenomen. Gelukkig zet de regen niet door en is het even later alweer droog.

Uitzicht op Monnickendam

We wandelen eerst een stukje door het groen, maar al snel voert de route ons weer langs het water. Vanaf hier hebben we een prachtig uitzicht op Monnickendam. Even verderop komen we bij een hondenstrandje waar we op een bankje plaatsnemen om naar de spetterende en spelende honden te kijken.

Ik had gelezen dat er geen honden mochten komen in het Hemmeland, maar het is maar een klein stukje waar het verboden is voor honden. Je kunt daar makkelijk een ander pad kiezen.

We wandelen heerlijk langs de Gouwzee en ontdekken aan de overkant Volendam. Door de telelens lijkt het beroemde vissersdorp bijna binnen handbereik. Dat dit slechts schijn is, hebben we ooit zelf ondervonden tijdens een wandeling van Monnickendam naar Volendam. Die route was zo'n 12 kilometer lang en voor de terugweg kozen we daarom voor de bus.

Een bijzondere woonboot

Onderweg naar het parkeerterrein spotten we nog een opvallend vaartuig. Het blijkt het zelfgebouwde, drijvende vlot annex woonboot van de Duitse fotograaf en kunstenaar Claudius Schulze te zijn. Hij bouwde dit bijzondere vaartuig grotendeels zelf op een catamaranbasis, zodat hij er kon wonen en werken. Met zijn unieke creatie maakte hij bovendien een indrukwekkende reis over verschillende Europese rivieren.

Na nog een stukje wandelen komen we terug bij het parkeerterrein. Het was weer een fantastisch uitgelicht ommetje. Tot de volgende!

Extra info

Afstand: 7,86 km

Link naar de route: Troeterroute (blauw)

Wij parkeerden bij: Parkeerplaats Hemmeland, Cornelis Dirkszoonlaan, 1141 LC Monnickendam. Parkeer zoveel mogelijk rechts achterin en volg de blauwe pijlen richting de dijk. Je komt dan uit bij wandelkeuzepunt 80. Blijf de blauwe pijlen volgen naar wandelkeuzepunt 32, 31, 07, 30, 29, 27, 79, 28, 82, 81 en daarna terug naar het parkeerterrein.

muursnede van koe © Westphil Photography
- "IN DIE BONTE KOE” De steen is rond 1932 geplaatst nadat het oorspronkelijke pand door brand was verwoest. -

Je kunt ook starten bij: Wandelstartpunt Monnickendam: Parkeerterrein `t Bolwerk, Bolwerk, 1141 PA Monnickendam. Vanaf daar volg je de blauwe pijlen: 07, 30, 29, 27, 79, 28, 82, 81, 80, 32, 31 en terug naar 07. Toen wij er waren was dit parkeerterrein vol.

Tussen knooppunt 80 en 81 is de route van maart tot november voor een deel verboden voor honden. Je kunt het Hemmeland overslaan, of bij het deel dat afgesloten is een ander pad kiezen.

Meer wandelen in Noord-Holland:

www.wandelnetwerknoordholland.nl