De paarse heideroute in de Schoorlse Duinen

Kijk voor meer wandelverhalen op Westphil Wandelt

Route door Westphil Wandelt: Ingekorte Duinheidewandeling (paars) 

Let op: door de hoge waterstand in de Schoorlse duinen zijn sommige paden op deze route erg nat. Draag goede schoenen. Het traject aan het Vogelmeer rond keuzepunt 41 is onbegaanbaar. Volg de omleiding in deze blog.

Bloeiende heide

- De heide is prachtig in de Schoorlse duinen. -

De heide bloeit erg vroeg dit jaar en daarom hebben we het ommetje van september wat vervroegd. Deze wandeling is ook zeker de moeite waard als de heide niet bloeit, maar is nu echt op zijn mooist.

- Prachtig heideveld dat we later op de dag tegenkomen.

We parkeren de auto op het ruime parkeerterrein. Het is aan te raden om vroeg te komen om drukte te vermijden. Het is een populair gebied. Vanaf 10 uur is het betaald parkeren.

Buitencentrum Schoorlse Duinen

- Buitencentrum Schoorlse Duinen. -

We wandelen langs het Buitencentrum Schoorlse Duinen dat aan de rand van Nederlands hoogste duingebied ligt. Er starten niet alleen verschillende wandel- en fietsroutes, je kunt er ook terecht voor informatie over het natuurgebied. Verder zijn er tentoonstellingen, een winkel en een restaurant: Brasserie IJgenweis.

Bij het Startpunt Schoorlse Duinen starten tien gemarkeerde routes. Acht ervan zijn voorzien van wandelkeuzepunten van Wandelnetwerk Noord-Holland. Via de Routeplanner kun je zelf ook nog een eigen route maken. Dus mogelijkheden genoeg.

- We wandelen ook een stuk door een begrazingsgebied. -

Wij hebben vandaag de paarse route uitgezocht, die eigenlijk net even te lang is voor een ommetje, maar als je goed oplet en net als wij een klein stukje overslaan blijft de route nog net onder de 10 kilometer.

- Alvast een voorproefje. -

Speelbos Zandspoor

We wandelen langs het Speelbos Zandspoor. Deze natuurlijke speeltuin is leuk voor jong en oud. Er is een waterspeelplek, de kinderen kunnen klauteren over de omgevallen boom, zand verplaatsen met een treintje of ver springen in de zandbak.

- Geen foto van het speelbos. Verderop genieten we van dit uitzicht. -

Naast het Speelbos ligt een blotevoetenpad dat geschikt is voor alle leeftijden. Tijdens dit rondje van ongeveer 250 meter loop je door bakken met schelpen, dennenappels, zand, boomschors en nog meer verrassingen. Onderweg wordt jouw evenwicht op de proef gesteld door het balanceren op houten balken.

Het eerste heideveldje

We hebben nog maar een paar meter gewandeld en wijken al af van de route omdat we bloeiende heide zien. Er komt straks nog veel meer, maar deze foto hebben we alvast. Er wandelen twee dames voor ons die net als wij alles bekijken en fotograferen. We blijven ze de hele route tegenkomen, dat gebeurt niet vaak. Meestal haalt iedereen ons in.

- Het eerste heideveldje. - 

De duintrap bewaren we voor het laatst

We wandelen langs een duintrap. Via de trap kun je omhoog wandelen richting één van de hoogste duinen in het gebied. De paarse pijlen sturen ons hier niet omhoog. En dat vinden we wel fijn. Vanaf dit punt wordt de trap steeds steiler, waardoor het beklimmen best zwaar is. Het hoogste duin slaan we natuurlijk niet over. Later op de route wandelen we via de trappen naar beneden.

Er zijn in totaal twee trappen die leiden naar één van de hoogste duinen in het gebied. Beide trappen zijn begin 2022 vernieuwd. Het hout van de treden werd vervangen door cortenstaal, dat langer meegaat dan hout. De trap is bekostigd via een inzameling van het Buitenfonds van Staatbosbeheer. Op de treden staan naamplaatjes van de donateurs.

Het klimduin van Schoorl

Het eerste stuk wandelen we door een dennenbos met soms mulle zandpaden. We worden een beetje ongeduldig, want we zien nog geen heide. Een stukje verderop zien we echter een glooiend heideveld omzoomd door bomen. Het is een prachtig gezicht.

- Glooiende heidevelden. -

Als we verder wandelen komen we uit bij wandelkeuzepunt 77. Als je daar naar links gaat kom je bij het klimduin uit. Toen onze dochter klein was gingen we vaak naar het klimduin. Ik herinner me nu nog hoe zwaar het was om naar boven te lopen en hoe snel je weer beneden was. Het duin is 51 meter hoog en aan de voet van het duin kun je heerlijk op een terrasje zitten.

Dit keer slaan we het klimduin over en volgen de paarse pijlen naar rechts. We wandelen langs een uitkijkpunt, waar we natuurlijk de verrekijker erbij pakken. In de verte zien we de windmolens in zee staan en aan de linkerkant herkennen we Huize Glory in Bergen aan Zee.

- Het uitzicht. Zonder verrekijker zie je dit. -

De Schoorlse duinen

Tot diep in de 19e eeuw konden de duinen bij Schoorl uitgroeien tot de hoogste en breedste van Nederland. Het zand is er kalkarm, heeft afgeronde korrels en is daardoor extra gevoelig voor de wind.

- Het dennenbomen bos. -

Door de mens is het zand nog meer gaan stuiven. Door overbegrazing, ontbossing en de hoge konijnenstand voor de jacht. Het stoof zo erg dat er geregeld huizen onder het zand verdwenen. Om het zand vast te leggen plantte men helmplanten en later ook bebossing.

- Welk paadje zullen we nemen? -

Vanaf 1899 is het gebied in beheer bij Staatsbosbeheer. Zand was tot in de jaren zestig van de vorige eeuw ook een bron van inkomsten. Daardoor ontstonden de zandgaten en valleien.

Opvallend is de hoeveelheid duinheide in het gebied. In het open duin komen struikheide, dopheide en kraaiheide voor. Heide groeit hier goed door het kalkarme zand. Zolang het kalkgehalte beneden 0,5 procent blijft, kunnen de heidesoorten groeien.

Wat is de heide mooi

- We blijven foto’s maken van de prachtige heide. -

Hoe verder we wandelen, hoe meer heidevelden we ontdekken. We blijven foto’s maken, omdat we het ene veld nog mooier vinden dan het andere. We komen ook steeds dichterbij het gebied waar het zand nog steeds stuift. De mooie combinatie van het witte zand met de paarse heide is heel fotogeniek; dat zorgt ervoor dat we geen meter opschieten.

- Prachtige combinatie van heide en zand. -

Routeverkorter

Als je de paarse pijlen blijft volgen, dan is de route 11,76 kilometer. Wij vinden dat een ommetje korter moet zijn dan 10 kilometer, dus zijn we bij wandelkeuzepunt 09 niet linksaf gegaan, maar rechtdoor. Je volgt een heel klein stukje de blauwe pijlen en komt bij keuzepunt 22 vanzelf de paarse pijlen weer tegen. Ook op dit ingekorte stukje komen we heide tegen.

In de verte zien we een hoog duin met dennen verschijnen. Wat een mooi afwisselend landschap is het toch zo’n duingebied.

- Hier kom je langs als je de route verkort. -

Sint-Jacobsvlinder

We wandelen door het mulle zand en zien een paar sint-jacobsvlinders vliegen. Adriaan probeert de vliegende vlinders te fotograferen, maar de foto van de vlinder die op een heidestruik zit is toch het scherpst. De sint-jacobsvlinders is een dagactieve nachtvlinder. Dat betekent dat hij zowel ’s nachts als overdag rondvliegt. Het is maar een klein vlindertje van 16-21 millimeter, maar zo ontzettend mooi en kleurrijk!

De sint-jacobsvlinder leeft op zandgronden waar zijn waardplanten (de planten die hij lekker vindt) het jakobskruiskruid en enkele andere kruiskruid soorten voorkomen.

- Sint-Jacobsvlinder op een struikje heide. -

De rups van de sint-jacobsvlinder wordt zebrarups genoemd. Het voedsel voor de zebrarups, jakobskruiskruid, is voor de meeste dieren een giftige plant. De rups neemt deze op wanneer hij van de plant eet en wordt daardoor zelf giftig. Vogels weten dit en laten de zebrarups daarom met rust. Ze herkennen de rups aan de opvallende tekening en kleur. De vlinder die een jaar later uit de pop tevoorschijn komt draagt het gif nog altijd bij zich en is dus ook giftig.

Boswachtersblog

We hebben vaker in Schoorl gewandeld en gefietst maar sinds de regen van de voorgaande maanden zijn we er niet meer geweest. Op heel veel plekken zijn plassen ontstaan en dat is een prachtig gezicht.

- De heide is bruin gekleurd door de nattigheid. -

Vooraf heb ik het boswachtersblog gelezen waarin gewaarschuwd wordt voor hoog water op verschillende plekken in de duinen waaronder tussen keuzepunten 23-26-41. Het blog is van februari dus ik dacht dat het hoog water al weggezakt was, maar op een paar plekken kwamen we toch nog blubberige paden tegen. Het is goed te doen, maar trek maar geen witte gympen aan.

Langs een blubberig paadje zien we heide, die deels bruin gekleurd is. Waarschijnlijk is het daar te nat, daar kan heide niet zo goed tegen.

Uitkijkpunt de zwarte blink

- Het pad naar boven naar de uitkijktoren. -

We komen uit bij de Zeeweg, waar de paarse pijlen ons het uitkijkpunt de zwarte blink opsturen. Boven op het uitkijkpunt kun je ver kijken. We ontdekken overal kleine meertjes, die we nooit eerder hebben gezien. Is al die regen toch nog ergens goed voor. Verderop grazen er zwarte koeien en overal zien we plukjes heide. Natuurlijk fotograferen en filmen we het uitzicht.

- Het uitzicht vanaf de zwarte blink. -

De koeien zijn uitgezet in de duinen om te voorkomen dat het duin dichtgroeit met struiken en gras. Als er geen begrazing plaatsvindt, worden de duinen meer eentonig en verdwijnen er langzaam soorten planten en dieren, zoals tapuit, zandhagedis en veel soorten vlinders.

- De koeien in de verte. -

Het Vogelmeer

- Een heideveldje dichtbij het Vogelmeer. -

We steken de Zeeweg over en vervolgen onze wandeling over kleine kronkelige duinpaadjes. In de verte zien we het meertje met de koeien. Ook hier zien we weer heuvels vol heide. We volgen de paarse pijlen naar het Vogelmeer, maar kunnen daar niet verder. Het meer is door al de regen buiten zijn oevers getreden. “Ons” bankje, waarop we al vaker een broodje hebben gegeten, staat in het water.

- Dit is normaal het wandelpad. -

Bij knooppunt 26 kun je de omleiding naar keuzepunt 27 volgen. Zie de omleiding op de foto hieronder. Let op: deze omleiding is niet met bordjes en pijlen aangegeven. Gebruik dus goed de kaart om je weg te vinden. Halverwege de omleiding volg je de groene pijlen in noordelijke richting naar 27.


- Omleiding bij keuzepunt 26. -

We wandelen door en pakken bij keuzepunt 27 de paarse pijlen weer op. Na een tijdje komen we uit bij de hoogste duinen van Nederland. We dalen de trap af en wandelen terug naar het bezoekerscentrum en de parkeerplaats. Daar zijn mensen rondjes aan het rijden, op zoek naar een plek voor de auto. Wat een geluk voor deze mensen dat wij al klaar zijn met wandelen.

- Slim dat we voor het afdalen van de lange trap hebben gekozen. -

Extra info

Afstand: 9,92 km

Link naar de route: Verkorte Duinheidewandeling-paars

Wij parkeerden bij het Startpunt Schoorlse duinen: Oorsprongweg 1, 1871 HA Schoorl. Let op: hier moet je betaald parkeren. Vanwege een paar blubberige paadjes en het hoge water bij het Vogelmeer, raden we goede wandelschoenen aan.

- De bomen hebben natte voeten bij het Vogelmeer. -

De route start bij wandelkeuzepunt 04 volg de paarse pijlen naar wandelkeuzepunt: 24, 66, 30, 77, 14, 15, 16, 17, 19, 09. Daar hebben wij de route verkort om onder de 10 km te blijven. Bij de kruising tussen de Mariaweg en de Julianalaan gaat de paarse pijl linksaf. Wij zijn daar rechtdoor gegaan en hebben daar de blauwe pijl gevolgd tot aan wandelkeuzepunt: 22. Daar pak je de paarse route weer op van 23 naar 26. De route tussen 26 en 41 bij het Vogelmeer staat onder water. Volg de omleiding die staat aangegeven in de routebeschrijving of klik op het rode driehoekje op de kaart. Vanaf 27 volg je 33, 31 32, 65, 64, 24 en weer terug bij 04.

Meer wandelen in Noord-Holland:
www.wandelnetwerknoordholland.nl