Wandelnetwerk ook in 't Gooi!

Onverhard pad (deels) Verboden voor honden

Tweehonderd jaar geleden was het nog sappelen in ’t Gooi, maar inmiddels zijn de zandgronden bebouwd met gigantische villa’s en landhuizen. Je kunt er heerlijk wandelen over uitgestrekte heides, met schapenkuddes die grazen onder prachtige Hollandse wolkenluchten.

Tekst en foto's Joop Duijs


ommetje sep 2018 - mais // ommetje_sep_2018_001.jpg (51 K)ommetje sep 2018 - polder beschoot // ommetje_sep_2018_002.jpg (48 K)

Het mais staat ondanks de droogte toch manshoog; Bloemrijke bermen in de Polder Beschoot.

ommetje nov 2018 - herfstbos // ommetje_nov_2018_001.jpg (54 K)

Prachtig doorkijkje in het langzaam verkleurende herfstbos.

Wandelnetwerk Noord-Holland gaat uitbreiden! Lagen de wandelroutes tot nu toe nog bijna allemaal boven het IJ, vanaf het nieuwe jaar sturen de routepaaltjes- en stickers u ook door de heidevelden en bossen van 't Gooi. Wij gingen alvast proeven bij de Tafelberg in Blaricum.

ommetje nov 2018 - warming up // ommetje_nov_2018_002.jpg (53 K)

Warming-up voor de wintersport.

Herontdek je eigen land kopte een landelijk dagblad afgelopen maand. Nederlandse toeristen gaan namelijk, zo blijkt uit onderzoek, net als die uit het buitenland vooral naar de bekende trekpleisters. Amsterdam, de Zaanse Schans, de Kuikenhof, Giethoorn, Kinderdijk, Volendam en de Waddeneilanden worden dan ook bijna platgelopen. En dat terwijl ons land zoveel prachtige andere plekjes heeft. Heeft u bijvoorbeeld al eens wandeling over de Gooise heide gemaakt? Dat wordt binnenkort nog aantrekkelijker en makkelijker want op dit moment is men bezig de bekende routepaaltjes en -pijlen van het Noord-Hollands Wandelnetwerk ook in de zuidoosthoek van onze provincie aan te brengen.

't Gooi hoort pas sinds plusminus 1300 bij Noord-Holland. En natuurlijk speelt ook daarbij Floris V weer een belangrijke rol. Tot dan hoorde 't Gooi net als Amsterdam nog bij het bisdom Utrecht en werd op verzoek van de bisschop bestuurd door de heren van Amstel. Een van hen was Gijsbrecht van Amstel, die toen Floris V daarvoor nog te jong was, ook Holland regeerde. Toen Floris V oud genoeg was om die taak op zich te nemen, sloot hij een bondgenootschap met Engeland en sprak af dat zijn zoon met de dochter van de Engelse koning Eduard I zou trouwen.

ommetje nov 2018 - drentse heideschapen // ommetje_nov_2018_003.jpg (41 K)

Drentse heideschapen houden de heide in goede conditie.

Toen Gijsbrecht van Amstel wat later in opstand kwam tegen de bisschop van Utrecht riep deze de hulp in van Floris V die Gijsbrecht gevangen nam. Floris had inmiddels vriendschap gesloten met Frankrijk, de vijand van Engeland.

ommetje nov 2018 - omgewaaide bomen // ommetje_nov_2018_004.jpg (59 K)

Omgewaaide bomen laten de beheerders gewoon liggen.

Dat viel niet goed bij Eduard I, die de inmiddels weer vrijgelaten Gijsbrecht en andere edelen een aanzienlijk geldbedrag bood om Floris gevangen te nemen en naar Engeland te ontvoeren. De edelen namen de graaf tijdens een valkenjacht gevangen en sloten hem op in het Muiderslot. Woedende boeren, bij wie de graaf heel populair was, eisten zijn bevrijding en omsingelden het slot. Bij een ontsnappingspoging van de edelen wordt Floris V vermoord door edelman Gerard van Velsen. Floris' zoon Jan werd vervolgens graaf van Holland, trouwde zoals afgesproken de Engelse prinses Elisabeth en eiste voor het verraad van de edelen hun bezittingen op waardoor Muiden, het Gooi en Amstelland aan Holland werden toegevoegd. Lang mocht graaf Jan er niet van genieten, want hij stierf al op 15- jarige leeftijd...

ommetje nov 2018 - hond aangelijnd // ommetje_nov_2018_005.jpg (37 K)

Op grote delen van de heide mag de hond aangelijnd mee.

Het Gooi was toen nog een woest landschap, dat door boeren die van abdis Godelinde van het nonnenklooster in Elten de gebruiksrechten hadden gekregen, beetje voor beetje werd ontgonnen. In 1280 had Godelinde 't Gooi aan Floris V verpacht die de zgn Erfgooiers - alleen zij die gehuwd, meerderjarig en enige man uit een Gooise familie waren, kwamen voor de naam in aanmerking - rechten gunden het land te bewerken. Die rechten werden in de loop van de eeuwen voortdurend bestreden door de betere standen, zoals rijke Amsterdammers die er hun landgoederen wilden bouwen. Dat conflict liep aan het begin van de vorige eeuw zo hoog op dat zelfs het leger moest worden ingeschakeld om de gemoederen tot rust te brengen en leidde tot de zgn. Erfgooierswet in 1912. Omdat ook natuurorganisaties bang waren dat de natuurgebieden verkocht zouden worden voor Amsterdamse nieuwbouwprojecten richtten ze daarom de Stichting Gooisch Natuurreservaat op. In 1933 kocht de stichting 1524 hectare bos en heide van de Erfgooiers en nog eens 104 hectare van particulieren. Hiermee kwam ook een einde aan de rechten van de Erfgooiers.

ommetje nov 2018 - noordhollandpad // ommetje_nov_2018_006.jpg (41 K)

Ook het Noord-Hollandpad kruist de Gooise heide.

Door de aankopen van de stichting kan er ook nu nog volop worden genoten van het natuurgebied met naald-, loof- en gemengde bossen, heide, akkers en weiden. De parkeerplaats bij restaurant de Tafelberg, waar we onze wandeling beginnen, staat vol met auto's van mensen die even lekker een frisse neus willen halen. Heel veel hondenliefhebbers, maar ook opa's en oma's met hun kleinkinderen, oudere dames die gezamenlijk wat ochtendgymnastiek doen om straks weer redelijk in conditie de skipistes op te kunnen en jonge stellen die eropuit trekken om te genieten van de heerlijke, glooiende, onverharde wandelpaden.

ommetje nov 2018 - picknick // ommetje_nov_2018_007.jpg (45 K)

Picknick met de schaapskudde als decor.

We passeren de Tafelberg, met 36,4 meter de hoogste heuvel van het Gooi en passeren een grote kudde Drentse heideschapen van de nabijgelegen schaapskooi die zorgen dat de Tafelbergheide in goede conditie blijft. Als we de langzaam verkleurende en kaal wordende bossen intrekken die de akkers en heidevelden omzomen, zien we dat de beheerders ook hier omgevallen bomen gewoon laten liggen en de natuur lekker zijn gang laat gaan.

ommetje nov 2018 - herten // ommetje_nov_2018_008.jpg (55 K)

Met een beetje geluk kom je ook deze bewoners tegen.

't Gooi is een uitloper van de Utrechtse Heuvelrug die ontstond tijdens de laatste ijstijd. Niet alleen daardoor is dit landschap glooiend, ook het afgraven van zand voor de uitbreiding van Amsterdam maakt het terrein geaccidenteerd. Ook passeren we diverse diepe kuilen die zijn ontstaan doordat boeren hier leem uit de grond haalden om hun dorsvloer te verharden.

Na ongeveer twee uur komen we terug bij de Tafelberg vanwaar je vroeger tot aan de Zuiderzee kon wegkijken. De heuvel heeft overigens helemaal niets met die beroemde berg bij Kaapstad in Zuid-Afrika te maken, maar dankt zijn naam gewoon aan een orientatietafel die er al in de 17e eeuw stond en nu nog is te bewonderen in het Goois Museum.

ommetje nov 2018 - de tafelberg // ommetje_nov_2018_009.jpg (50 K)

Vol terras bij restaurant De Tafelberg.

Op plaatsen waar niets te doen is, kan het soms heel druk zijn. Zo zijn bij het gelijknamige restaurant alle tafels rond lunchtijd inmiddels bezet. De klandizie bestuderend en de gesprekken aanhorend, maakt duidelijk dat de 'betere standen' het toch uiteindelijk toch wel hebben gewonnen van de originele Gooiers...

ommetje nov 2018 - kaart // ommetje_nov_2018_010.jpg (43 K)

Verwacht wordt dat de routepaaltjes vanaf begin volgend jaar zijn geplaatst. Wij wandelden de 12,1 km lange Westerheideroute (deels onverhard, honden verboden).

De routemarkering is nog niet aanwezig en u kunt daarom ook de route nemen die u kunt vinden op

https://gnr.nl/de-natuur-in/routes/tafelberg-blaricummerheide . Die route blijft namelijk zoals die is.

Horeca bij restaurant Tafelberg en in Blaricum en Laren.

  • Om deze route in de app te zetten: scan vanuit de app de QR code of voer het routenummer 96657 in.
  • 10.09 km
  • Gesloten routeGesloten route
  • Binnenkort gesloten routeBinnenkort gesloten route
  • MeldingenMeldingen
  • KeuzepuntKeuzepunt
  • Startpunt met informatiebordStartpunt
Scroll onderstaande tabel horizontaal om meer te zien
Van Naar Trajectlengte Markering(en) Kenmerken Meldingen

Startpunt de tafelberg

Startpunt blaricum

1.45 km

Startpunt blaricum

0.11 km
    0.41 km
      0.07 km
        0.26 km
          0.52 km
          1.57 km
          0.15 km
            0.41 km
              1.73 km
              0.69 km
              2.11 km

              Startpunt de tafelberg

              0.6 km