Wandelen tussen De Putten en Petten

Combinatie van de Blauwe route vanaf startpunt Hondsbossche Zeewering en de oranje route vanaf startpunt Leipolder

Afstand: 7,98 km

Kijk voor meer wandelverhalen op Westphil Wandelt.

De Putten

We zijn vroeg vertrokken om zeker te zijn van een parkeerplek, omdat ik Kamperkade 1 ingevoerd heb in TomTom navigeert deze ons langs een landelijke route. Er vliegen veel vogels voor onze auto langs, waaronder een prachtige tureluur. De wandeling is nog niet eens begonnen, maar we genieten al volop.

- We zien prachtige klaprozen bovenaan de dijk. -

Dat is ook niet zo gek, want we parkeren naast natuurreservaat De Putten. Dit reservaat is in het midden van de 19e eeuw ontstaan. Het bestaat uit kleiputten die zijn gegraven door dijkenbouwers van de Hondsbossche Zeewering, die de kleigrond gebruikten om de dijken te verhogen en te verstevigen. De Putten bevat brak water: een mengsel van zoet regenwater en zout zeewater dat diep onder de dijk doorsijpelt. Brak water bevat veel voedsel en is daarom geliefd bij veel vogelsoorten zoals: kluten, grote sterns, rosse grutto's, bonte strandlopers, lepelaars en tureluurs.

© Westphil Photography
- We zien Sterns, aalscholvers en een scholekster bij De Putten. -

De eerste grasdijk

Vanaf het parkeerterrein wandelen we de trap op en slaan rechtsaf de grasdijk op. Adriaan wil eigenlijk meteen richting het fietspad, of langs het oude fietspad wandelen, maar ik wil de pijlen volgen. Vanaf de dijk hebben we een prachtig uitzicht over de polders aan de ene kant en de zee aan de andere kant.

- Daar gaan we de dijk op. -

We wandelen ook langs kleine natuurgebieden waar we kluten in het water zien lopen. Ze staan prachtig te spiegelen, maar zijn te ver weg voor de foto.

- Het uizicht op de polder. -

Evenwijdig aan de grasdijk, loopt het Hondsbossche Duinpad, waarlangs je ook kunt fietsen en of wandelen. Tussen het pad en de dijk in de diepte bevindt zich nog een pad. Daar zien we allerlei vogels vliegen zoals een tapuit, spreeuwen en leeuweriken, maar we zien er ook een haas lopen. Dat hebben we nog nooit gezien, een haas in de duinen. Konijnen wel, maar een haas nog nooit.

- Een haas in de duinen. -

Van Hondsbossche Zeewering naar Hondsbosche Duinen

De kust tussen Camperduin en Petten werd lange tijd gedomineerd door de Hondsbossche Zeewering; een 5,5 kilometer lange verharde dijk die het land beschermde tegen de zee. De Hondsbossche Zeewering heeft een lange geschiedenis van stormschade en dijkherstel. Door de voortdurende erosie van de aangrenzende duinen is de zeewering steeds meer in zee komen te liggen.

- Af en toe landt er een vogel op een paaltje. -

De Hondsbossche en Pettemer Zeewering werd in 2004 aangewezen als een van de acht "zwakke schakels" van de Nederlandse kust. De langetermijnoplossing die in 2012 werd gekozen, bestond uit het opspuiten van vijfendertig miljoen kubieke meter zand voor de kust. De werkzaamheden namen drie jaar in beslag. Zo ontstonden de Hondsbossche duinen. Hiermee veranderde de kering van een verharde dijk naar een breed strand met duinlandschap. De nieuwe kust erodeert echter veel harder dan verwacht, het zand van het strand wordt meegevoerd door de zee, waardoor er meer onderhoud nodig is dan bij aanvang kon worden ingeschat. Ook dit jaar is er weer 1,2 miljoen m3 zand aangebracht op de ondiepe vooroever om de kustlijn op zijn plaats te brengen en Noord-Holland beschermd te houden tegen de zee.

- Er vliegen ook heel wat kauwen rond. -

Een mooi uitkijkpunt

Na ruim een kilometer gewandeld te hebben is er een afslag naar links. Het weggetje gaat naar een mooi uitkijkpunt op palen. Niet alleen het hutje is leuk, het is ook een prachtig gebied.

- Een hele leuke uitkijkhut. -

We maken foto’s van het hutje en bewonderen het landschap. Er is een kikkerorkest aan de gang, maar we zien de kikkers niet. Wij dachten dat we hier naar zee zouden kunnen wandelen, maar dat is niet het geval dus wandelen we weer terug naar de grasdijk.

- Wat een prachtig stukje natuur. -

De route gaat alsmaar rechtdoor. Je kunt ook één van de andere paden kiezen. De volgende keer gaan wij op het pad tussen de twee dijken wandelen, want het lijkt erop dat daar het meeste te beleven valt. We zien daar zoveel vogels vliegen.

Verder langs de grasdijk

Maar ook langs de grasdijk is van alles te zien. Vaak landt er een vogel op een paaltje en soms lukt het om de vogel te fotograferen. Anderen vliegen snel weer weg. Ook tussen het gras zien we van alles, zoals kleine blauwe vlindertjes.

- Een Icarusblauwtje op een klaverbloem. -

Ondertussen worden mijn broekspijpen en onze schoenen hartstikke nat en daarom kiezen we ervoor om bij wandelkeuzepunt 81 naar links te wandelen. We vervolgen onze weg over het Hondsbossche Duinpad. Na een stukje dit pad gevolgd te hebben gaan we bij Strandsslag Hondssbosche het strand op om een kijkje te nemen bij het Palendorp Petten. Als je langs de grasdijk blijft wandelen is het wel een aanrader om bij de volgende afslag naar links richting het strand te wandelen.

- Nog eentje dan van het uitzicht vanaf de grasdijk. -

Palendorp Petten

We komen uit bij een stuk strand, waar best veel vissers staan. Verderop is een bord en na dat bord staan er geen vissers meer. Adriaan zegt: “Na dat bord is het verboden te vissen.” Ik pak de verrekijker erbij, maar het is een bord met een zebra erop. Zo’n oriëntatiepaal voor verdwaalde kinderen, of herkennings- en afspreekpunt voor volwassenen op het strand. Er staat helemaal niet verboden te vissen.

- De vissers. -

Na een stukje over het strand gelopen te hebben komen we uit bij het Palendorp. Het is erg rustig maar toch is de schommel al bezet. We nemen wat foto’s en Adriaan laat de drone vliegen.

- Bij vloed staan de palen in zee. -

Als de schommel vrij komt schommel ik tussen de palen met mijn gezicht richting de zee. Het voelt fantastisch. Ik hoop dat Adriaan ziet dat ik op de schommel zit en er een drone-foto of filmpje van maakt. Maar als hij eenmaal door heeft dat ik op de schommel zit stap ik er net vanaf om ook andere mensen het plezier te gunnen.

- Zoek Adriaan en Laura. -

Het monument Palendorp bestaat uit een 160 palen van zes tot twaalf meter lengte. De palen staan in de vorm van tien huizen en een kerk. Het is een herinnering aan het oude Petten, dat lang geleden werd overspoeld door de zee.

- Baywatch. -

Net voorbij het monument gaan wij het strand weer af bij strandafslag Nolmerban. Ter hoogte van deze afslag ziet de grasdijk geel van het havikskruid. Ik poseer nog even op het pad en daarna wandelen we de trap af naar beneden.

© Westphil Photography
- Tussen het havikskruid. -

Door een woonwijk

We vervolgen onze weg en wandelen een stukje door een woonwijk, maar ook hier zien we veel moois. Stroken met wilde bloemen en een eigenwijze jonge kauw.

- De eigenwijze jonge kauw. -

We wandelen de Bergeendstraat door, maar kunnen geen pijl naar links vinden de Jan van Gentstraat in. Ik heb het al doorgegeven via meldpuntroutes.nl, dan weet je beheerder van de routes dat er iets ontbreekt en wordt het meestal vrij snel opgelost. Vandaag begreep ik al dat het probleem is opgelost.

- Mus op de dijk. -

We hebben in 2021 de rode route in deze omgeving gewandeld en daarom herken ik de plek waar we vervolgens uitkomen. Ik zeg tegen Adriaan: “Hier is een vlondertje met een bankje en een beeld van een naakte vrouw.” en het is ook nog zo.

- Het beeld is gemaakt door Romee Kanis en heet: “Beeld van een naakte vrouw, staande in het water.” -

Verboden voor honden

Als we verder wandelen gaan we langs een groenstrook tussen de huizen door. Hel lijkt wel een mini bos en het stikt er van de vogels. Het ruikt er enorm naar daslook, maar jammer genoeg zijn de mooie bloemetjes alweer uitgebloeid.

- Het mini bos. -

We volgen de oranje pijlen het “bos” uit en komen uit bij een weiland langs het water. Om het weiland staat een hek met een opstapje en er liggen allemaal eenden te slapen in het gras. Het is hier verboden voor honden. We klimmen over het opstapje waardoor we zonder het te willen de eenden verjagen.

- Geen overbodig opstapje. -

Aan de overkant van de water zien we moderne huizen, die ons doen denken aan huizen in de stijl van de Amsterdamse School. Ze spiegelen mooi in de vijver en daarom maken we weer een foto. Ook staan hier heel veel duinroosjes te bloeien en ze ruiken heerlijk.

- Wat een bijzondere huizen. -

Als we verder langs het water wandelen komen we langs volkstuinen. We horen weer een kikkerconcert, zien een meerkoet met jong, bloeiende waterlelies en een lantaarntje. We vinden het jammer dat de kikkers niet even op het blad van een waterlelie gaan zitten, maar je kunt niet altijd alles hebben.

- De meerkoet met pulletje. -

In de volkstuin hangt een vogelnestkast waar ik even in kijk met de verrekijker. Er zitten wel jonge vogels in, maar niet de vogels die wij verwachten. Het zijn twee jonge kauwtjes in plaats van valkjes.

- Dan maar een waterlelie zonder kikker. -

We komen uit bij een oud en gammel bruggetje. Het is meer een loopplank met leuning en de oranje pijl ontbreekt, maar je moet echt rechtdoor het water oversteken. Dus houden wij ons goed vast en bereiken zonder nat pak de overkant.

- Lantaarntje. -

Nog een grasdijk

Vervolgens komen we uit bij de rotonde bij Camping de Watersnip. We hebben er één keer een weekend doorgebracht, maar noemen het altijd onze camping. De oranje pijl wijst een grasdijk op waar schapen grazen en ook hier is het verboden voor honden. Er staan lammetjes tussen de schapen en er zijn er twee die nog bij hun moeder drinken, zo’n schattig gezicht.

- Deze lammetjes drinken nog bij hun moeder. -

De schapen blaten erop los en de lammetjes mekkeren. Waarschijnlijk vragen ze zich af wat wij op hun dijk doen. Ze hebben duidelijk eerst bovenaan de dijk gestaan, want overal ligt schapenpoep en wij doen ons best er niet in te trappen.

- Een leeuwerik. -

We zien weer veel vogels en er wil er zowaar eentje voor Adriaan poseren. Wel even opletten, want er zijn voor de schapen draden gespannen zodat ze op dit deel van de dijk blijven. Je kunt er gewoon overheen stappen, maar kijk wel uit dat je er niet over struikelt. Aan de overkant zien we bij een boerderij paarden staan. Ze hebben dorst dus drinken ze uit de sloot en Adriaan maakt er een foto van.

- Een mooi gezicht de drinkende paarden. -

Als we bij het einde van de dijk komen is het op- of in dit geval het afstapje niet te vinden. Er zitten een man en een vrouw op, die het gebruiken als lunchbankje. Volgens de man kan ik gewoon over het hekje heen stappen en dat is gelukkig ook zo. Het opstapje blijkt stuk te zijn. De man en de vrouw verzekeren mij dat zij het bankje niet hebben stukgemaakt. Natuurlijk niet, maar als niemand het doorgeeft via Meldpuntroutes blijft het opstapje stuk. Ondertussen is het overstapje weer gemaakt. 

© Westphil Photography
- Aan het begin van de grasdijk. -

De Harger- en Pettemerpolder

Vanaf wandelkeuzepunt 99 volgen we de blauwe pijlen en wandelen we over de Hazeweg langs de Hondsbosschevaart. Aan de overkant van het water is er weer een grasdijk, maar als je deze volgt kom je helemaal in Hargen uit en dat is niet de bedoeling. Ook op deze dijk staan schapen te grazen en schattige zwart met witte lammetjes.

- Een schaap in de wolken. -

We wandelen verder langs een vervallen huis, waar Adriaan foto’s van maakt en langs een woonboot met kunst in de tuin. Er staan stokken met barbiepophoofden erop gespietst en nog meer kust.

- Een opknappertje. -

Inmiddels is het tijd om te lunchen, maar we zien nergens een bankje dus spreiden we een vuilniszak uit op een verhoging in het gras en nemen daar plaats. Er fietsen veel mensen langs waarvan sommigen stoppen bij de woonboot met kunst. De meeste mensen maken foto’s van de drie “honden” waarvan ik dacht dat het varkens waren, maar mijn man maakt foto’s van barbies op een stokje.

- Een lugubere vondst. -

Als we verder wandelen komen we natuurlijk uit bij een bankje, want dat is altijd zo. We hadden toch nog even door moeten lopen. Bij een eerder ommetje door de Harger- en Pettemerpolder zagen we gele kwikstaarten, maar nu staat het gras en de veldbloemen zo hoog dat we niets zien.

- In de verte zien we een boerderij en de Hargermolen. -

Er is ook een veld waar schapen en paarden samen in de wei staan. Ik denk dat de schapen te lui en te dik waren en dat ze straf hebben, want het ene paard loopt steeds naar de schapen toe waarop de schapen beginnen te hollen. Het is een beetje zielig, maar ook wel een grappig gezicht.

- Het ontdeugende paard. -

- Naast het weiland is een plas waar we een tureluur en kluut spotten. -

De Hargermolen

In de verte zien we de Hargermolen. Voor het ommetje van de maand mei 2023 wandelden we vlak langs de molen, maar nu komen we er net niet langs. Je kunt natuurlijk altijd een omweggetje maken om de molen van dichtbij te bekijken, maar de molen is niet te bezoeken. De weide voor de molen staat vol met boterbloemen en dat levert een prachtig plaatje op.

- Eindelijk een kikker gezien. -

De hele wandeling worden we al getrakteerd op kikkerconcerten, maar steeds springen ze het water in als we kijken of we ze zien. Ze denken zeker dat we ooievaars zijn. Gelukkig hebben we in de sloot langs de weg meer geluk en hebben we eindelijk een kikkerfoto.

- Als we bijna bij het natuurreservaat De Putten zijn komen we langs een mooi boerderijtje met ezels in de wei. -

Wel of niet naar de vogelkijkhut bij De Putten

Als we bijna terug zijn bij de parkeerplaats wandelen we langs De Putten. Vanaf het pad zijn de vogels goed te zien en eigenlijk hebben we geen zin meer om naar de vogelkijkhut te wandelen. We zijn er eind maart al geweest en vinden dat we de vogels langs de Kamperkade beter zien dan van uit de kijkhut. We zien veel kluten, aalscholvers, sterns,
tureluurs en één lepelaar.

- De lepelaar. -

Het is inmiddels bijna 13.00 uur en het parkeerterrein staat vol. Het was weer een geweldige wandeling en wij zijn nog lang niet uitgekeken in Petten.

- Het is nog ver naar de vogelkijkhut en wij hebben genoeg gezien. -

Extra info

- Een mooi uitzicht op de Harger- en Pettemerpolder. -

Link naar de route: Een combinatie van de Blauwe route vanaf startpunt Hondsbossche Zeewering en de oranje route vanaf startpunt Leipolder.

Wij parkeerden bij Startpunt Hondsbossche Zeewering op de Hondsbosscheweg ter hoogte van de Kamperkade. Tip: ga vroeg. Vooral in het weekend, want het parkeerterrein is niet zo groot.

De route start bij wandelkeuzepunt 17. Volg vanaf daar de blauwe pijl de grasdijk op. Bij de eerste afslag kun je naar links om een bezoekje te brengen bij een mooi uitkijkpunt. Wandel daarna weer terug naar de route richting wandelkeuzepunt 81. Vanaf dit punt kies je de oranje pijlen. Wij zijn bij punt 81 naar links gewandeld, maar je kunt ook de grasdijk blijven volgen. Ga bij Strandsslag Hondssbosche het strand op om een kijkje te nemen bij het Palendorp Petten. Wandel na het palendorp weer terug naar de route naar wandelkeuzepunt 90. Volg de oranje pijlen richting: 62, 76, 60, 05 en 99. Volg daarna de blauwe pijlen naar 23, 18 en terug naar 17.

- Het lukt de kokmeeuw niet om het visje af te pakken van de stern. -

Het is raadzaam de route te downloaden via de gratis app van Wandelnetwerk Noord- Holland. Dan kun je bij twijfel de app raadplegen.

Afstand: 7,98 km, maar door onze omweggetjes wordt de wandeling ietsje langer (9 km). Hou je van lange wandelingen, dan zou je het ommetje: Groeten uit de Harger- en Pettemerpolder aan deze wandeling kunnen vast knopen. Dat kan heel makkelijk met de routeplanner.

Meer wandelen in Noord-Holland:

www.wandelnetwerknoordholland.nl